دروغگویی در کودکان

دروغگویی در کودکان

راههای درمان و اصلاح

۱- شنــــاخت علل :

باید بدانیم چرا كودك دروغ می گوید ؟ چه انگیزه ها و موجباتی او را به دروغ واداشته اند؟ هدف او از این دروغ چیست ؟

۲- دادن آگاهـــــی :

پس از شناخت علت یا علل، زمان دادن آگاهی و اطلاعاتِ لازم است. فی المثل كودكی كه در اثر اشتباه در

بیان تخیل و واقعیت دروغی گفته باید بفهمد كه واقعیت چیست و خواب و خیال چیست و به او تفهیم گردد

كه در بیان آن مسئله دچار اشتباه شده است.

به فردی كه در سن تشخیص است باید تفهیم شود سخنی را كه گفته ناپسند بوده و مورد قبول و پذیرش

پدر و مادر و دیگران نیست و ممكن است روزی این گونه سخنان زیان و خطر پدید آورند و باعث

آبروریزی هایی شوند و ...

۳- ایجـــاد محیــــط سالــــــم :

محیط خانه و تربیت كودك را از ریا و نیرنگ دور سازید و افراد را از معاشران دروغ پرداز ، حتی

آنهایی كه گاهی به شوخی دروغ می گویند بر حذر بدارید. زیرا كودك است و جنبه نقش پذیری و تقلید

او .

۴- رعـــایت انصــاف :

طفلی شاهد بی انصافی های والدین است. پدر و مادر را می بیند كه مثلاً دراثر اشتباه ظرفی از دستشان

می افتد و می شكند و كسی نیست آنها را مورد بازخواست قرار دهد ، ولی همین كه نمونه این لغزش

توسط طفل صورت بگیرد او رابه باد ناسزا و متهم به سر به هوایی می كنند. كودك چون انصافی از پدر

و مادر نمی بیند و از سوی دیگر مایل به شكست و تحقیر شخصیت خود نیست تن به دروغ می دهد.

۵- عفــــــــو و بخشـــــش :

در خانه و زندگی و در اداره فرزندان رعایت انضباط و ضوابط اخلاقی ضروری است؛ ولی زیاده روی در

این امر نیز درست نیست. برای واداشتن طفل به راستگویی ضروری است در مواردی از بعضی لغزشها

كه گاهی خود هم مرتكب آن می شویم طفل را ببخشاییم. حتی رعایت انصاف ایجاب می كند كه او در

مواردی كارهای جزئی خود را كه علنی كردن آن موجب شرم و حیاست از شما پنهان دارد البته به

شرطی كه مخالف شرع و اخلاق نباشد.

۶- محــــدود كـــــردن تـــــوقعات :

از او انتظار نداشته باشید كه همه ی خواست های شما را برآورده كند و كاری كه شما در انجامش

ناتوانید و یا تنبلی تان می آید كه آنرا انجام دهید، او برای شما انجام دهد .

۷- ایمــــن كــــردن از مجـازات :

فرزندان ما باید در خانه احساس آرامش و اطمینان كنند و مطمئن باشند كه خطاهای بی اختیار بخشوده

میشود. تنبیه و سرزنش برای مواردی است كه تعمدی در كار باشد و تازه اگر در همان كار عمدی هم

سخن راست گفته شود موجب تخفیف در عقوبت است .

۸- پنــــد و انـــدرز :

این امر در كودكان مؤثرتر است از آن جهت كه هنوز با فطرت خود فاصله چندانی نگرفته اند و هنوز

درون و ضمیرشان پاك و صاف است. بیان یك مسئله كه این روش فلان ضرر را دارد و خدا از آن راضی

نیست و آدم را به جهنم می برد می تواند در بازداشتن او از این راه مؤثر باشد .

۹- ارائـــــه محبــــت :

به فرزند باید محبت كرد به گونه ای كه او گرمی و لذت آن را بچشد و احساس كند. وجود محبت سبب

می شود كه طفل نیازی به تظاهر و تصنع نداشته باشد و به دروغ و فریب رو نیاورد. محبت پیوند دهنده

همه گسستگی هاست و باب ملاحظات را بین كودك و والدین پدید می آورد. او را وامی دارد در چارچوب

نظامی حركت كند كه والدین برای او ترسیم كرده اند. البته لازمه این محبت آن است كه در مواردی

لغزش او را نادیده بگیرند و اگر هم خطایی مستحق تنبیه انجام داد بر او ببخشاییم .

۱۰- هشـــــدار به كـــــودك :

ما معمولاً سعی داریم به كودك تفهیم كنیم كه راه او راهی درست و به صواب نیست . البته این سخنان

برای همه ی اطفال قابل فهم نیست. اگرچه كودك باید از قبل بداند كه دوست داشتن والدین چه منافعی

برای او دارد و دوست نداشتن چه زیانهایی. بعدها در سنین بالاتر می توان به او گفت كه این كار را خدا

دوست ندارد و چیزی كه خدا دوست نداشته باشد برایش عقوبت و مجازات تعیین می كند ، او را به جهنم

و آتش می سوزاند و از محبت ها و لذتها محروم می سازد .

۱۱- اعــــلام نارضایتـــــی :

پدر و مادر با نشان دادن حالت خود و با بیان خویش باید به او تفهیم کنند كه از عمل او ناراضی هستند ،

دوست ندارند دروغ او را بشنوند و از این كه او در حضور جمع ، این دروغ آن هم با این عظمت را گفته

خوشحال نیستند. والدین در مواردی با نشان دادن قیافه مظلومانه و حق به جانب به او نشان دهند كه

آبرویشان در این دروغ از میان رفته و آنها از این مسئله ناراحت اند. باید مسئله را به گونه ای در ذهن

بزرگ كرد تا دیگر این حالت مكرر نشود و او هوس دروغگویی نكند .

۱۲- ایجـــــــاد ســـــرخــــوردگــــی :

در مواردی كه دروغگویی كودكان مكرر شود می توان در حد متعادلی روحیه او را شكست و سرخوردگی

در او ایجاد كرد؛ مثلاً آنگاه كه سرگرم دروغگویی و میدان داری است با قیافه ای گرفته و بدون لبخند و

بدون تصدیق و تأیید با او مواجه شویم و در برابر سخنانش بی تفاوت باشیم و در وسط سخنش خودمان

با دیگری صحبت كنیم و یا موضوع بحث را عوض كنیم تا او بداند در این راه توفیق نیافته است.

۱۳- مـــچ گیــــری :

در مورد حادتر می توان موضع شدیدتری گرفت و پس از بیان دروغهایش آن را به رخش كشید و به او

تفهیم كرد كه ما می دانیم تو دروغ می گویی . البته لازم است این مرحله پس از همه تذكرات، اخطارها و

اندرزها باشد و آنچنان نباشد كه در حضور جمعی صورت گیرد و او در این زمینه احساس حقارت كند.

چون به هنگامی كه كودك خود را رسوا ببیند سر از كارهای خطرناكی در می آورد و دروغگویی حرفه ای می شود .

۱۴- تنبیــــه و تهــــــدید :

در مواردی كه هیچ یك از مواضع بالا سودی نبخشد و فایده ای ندهد بهتر است از راه تهدید و یا تنبیه او

را از دروغگویی دور داریم كه البته این راه، چندان عملی نیست و تنبیه ما نشان میدهد كه دیگر در

تربیت، كار از كار گذشته است .